The dative case (yönelme hâli) marks the direction or target of an action. It answers nereye? (where to?), kime? (to whom?) and neye? (to what?), and translates English “to”, “towards”, “into” and sometimes “for” or “at”. It is the opposite of the ablative (“from”) and the partner of the locative (“at”):
- Okuldan eve gidiyorum. — I’m going home from school.
- Evdeyim. — I’m at home.
For the full set of cases, see the noun cases overview.
Forming the dative
The suffix is -(y)a / -(y)e. Its vowel follows two-way vowel harmony, and after a vowel the buffer letter y is inserted.
| Last vowel | After a consonant | After a vowel |
|---|---|---|
| e, i, ö, ü | -e | -ye |
| a, ı, o, u | -a | -ya |
| Noun | Dative | Meaning |
|---|---|---|
| ev | eve | (to) home |
| okul | okula | to school |
| göl | göle | to the lake |
| sinema | sinemaya | to the cinema |
| kedi | kediye | to the cat |
| İzmir | İzmir’e | to İzmir |
| Ankara | Ankara’ya | to Ankara |
Consonant softening
Since the suffix starts with a vowel, many words ending in p, ç, t, k soften (see consonant mutation):
| Noun | Dative |
|---|---|
| kitap (book) | kitaba |
| ağaç (tree) | ağaca |
| sokak (street) | sokağa |
| köpek (dog) | köpeğe |
| yurt (homeland) | yurda |
Proper names do not soften in writing: Mehmet’e, Zonguldak’a.
Pronouns and possessed nouns
| Base | Dative | Note |
|---|---|---|
| ben | bana | irregular |
| sen | sana | irregular |
| o | ona | buffer n |
| biz / siz / onlar | bize / size / onlara | |
| bu / şu | buna / şuna | |
| kim? ne? nere? | kime? neye? nereye? | |
| evi (his house) | evine | pronominal n |
| annem (my mother) | anneme |
Uses of the dative
1. Direction and destination
- Okula gidiyorum. — I’m going to school.
- Eve geldim. — I came home.
- Yarın İzmir’e gidiyoruz. — We’re going to İzmir tomorrow.
- Nereye gidiyorsun? — Where are you going?
- Çantayı masaya koydum. — I put the bag on the table.
- Kedi ağaca tırmandı. — The cat climbed the tree.
Note that eve on its own already means “home”: Eve gidiyorum (I’m going home). Use evime only to stress “my” house.
2. Recipient: to or for someone
- Kediye süt verdim. — I gave the cat some milk.
- Anneme bir mektup yazdım. — I wrote a letter to my mother.
- Arkadaşıma bir hediye aldım. — I bought a present for my friend.
- Sana bir şey söyleyeceğim. — I’m going to tell you something.
3. Purpose with a verbal noun
The dative on a verbal noun (-me/-ma, see verbal nouns) shows purpose or the start of an activity:
- Türkçe öğrenmeye başladım. — I started learning Turkish.
- Yüzmeye gidelim mi? — Shall we go swimming?
- Alışverişe gittik. — We went shopping.
4. Price: “for how much”
- Bu ceketi kaça aldın? — How much did you buy this jacket for?
- Yüz liraya aldım. — I got it for a hundred lira.
5. Time and limits
- Saat beşe kadar çalışıyorum. — I work until five o’clock.
- Saat üçe on var. — It’s ten to three.
- Raporu yarına kadar bitirmem lazım. — I need to finish the report by tomorrow.
6. With postpositions
Several postpositions follow the dative: -e kadar (until, as far as), -e göre (according to), -e doğru (towards), -e karşı (against), -e rağmen (despite), -e yakın (close to).
- Bana göre bu fikir çok iyi. — In my opinion, this idea is very good.
- Ev denize çok yakın. — The house is very close to the sea.
Verbs that take the dative
These verbs need the dative where English uses a direct object or another preposition:
| Verb | Meaning | Example |
|---|---|---|
| bakmak | to look at | Fotoğrafa bakıyorum. — I’m looking at the photo. |
| başlamak | to start | Yeni işe başladım. — I started a new job. |
| binmek | to get on, ride | Otobüse biniyorum. — I’m getting on the bus. |
| girmek | to enter | Odaya girdi. — She entered the room. |
| yardım etmek | to help | Arkadaşıma yardım ediyorum. — I’m helping my friend. |
| inanmak | to believe | Sana inanıyorum. — I believe you. |
| güvenmek | to trust | Ona güvenmiyorum. — I don’t trust him. |
| benzemek | to resemble | Babana çok benziyorsun. — You look a lot like your father. |
| alışmak | to get used to | İstanbul’a alıştım. — I’ve got used to Istanbul. |
| kızmak | to be angry with | Bana kızma! — Don’t be angry with me! |
| telefon etmek | to phone | Doktora telefon ettim. — I phoned the doctor. |
| teşekkür etmek | to thank | Herkese teşekkür ederim. — I thank everyone. |
| katılmak | to join, agree with | Sana katılıyorum. — I agree with you. |
| dikkat etmek | to pay attention to | Trafiğe dikkat et. — Watch out for the traffic. |
Sormak (to ask) marks the person asked with the dative and the question with the accusative: Bunu öğretmene sordum (I asked the teacher this).
Questions with the dative
- Nereye gidiyorsun? — Where are you going?
- Kime yazıyorsun? — Who are you writing to?
- Neye bakıyorsun? — What are you looking at?
- Saat kaça kadar açıksınız? — Until what time are you open?
Short dialogue
- Yolcu: Merhaba, Taksim’e gidebilir miyiz? — Hello, can we go to Taksim?
- Şoför: Tabii. Taksim’in neresine? — Sure. Where in Taksim?
- Yolcu: Meydana yakın bir otele. Adresi size göstereyim. — To a hotel near the square. Let me show you the address.
- Şoför: Tamam. Trafik var, yarım saatte varırız. — OK. There’s traffic, we’ll get there in half an hour.
- Yolcu: Valizimi bagaja koyabilir misiniz? — Could you put my suitcase in the boot?
Count the datives: Taksim’e, neresine, meydana, otele, size, bagaja.
Common mistakes
- No buffer after a vowel: Ankara’a, sinemaa → Ankara’ya, sinemaya.
- No softening: kitapa, sokaka → kitaba, sokağa.
- Regular forms of ben/sen: bene, sene → bana, sana.
- Accusative instead of dative: Otobüsü bindim, Seni yardım ediyorum → Otobüse bindim, Sana yardım ediyorum.
- Locative for motion: Evde gidiyorum → Eve gidiyorum.
- Wrong harmony on names: Mehmet’a → Mehmet’e (last vowel e).
Mini-exercise
Add the dative ending.
- Yarın (Antalya) gidiyorum. → ?
- Bu akşam (sen) telefon ederim. → ?
- Lütfen (ben) bakın. → ?
- Çocuk (köpek) korkmadan yaklaştı. → ?
- Saat (dokuz) kadar bekledim. → ?
- (Annesi) bir çiçek aldı. → ?
Answers: 1. Antalya’ya 2. sana 3. bana 4. köpeğe 5. dokuza 6. Annesine
Practice this
Check endings with the harmony calculator, then compare this page with the accusative case to see which verbs take which.
