Reporting what someone said is something you do all day in a new country: what the landlord said about the rent, what the doctor told you, what your colleague asked. Turkish has several tools for this, and the choice between them depends on how close you stay to the original words and how formal you are.
| Tool | Closeness to original | Example |
|---|---|---|
| quote + dedi | exact words | Ali “Yarın geliyorum” dedi. |
| quote + diye + verb | exact words, with a speech verb | Ali “Yarın geliyorum” diye söyledi. |
| -diğini / -eceğini + söyledi | indirect | Ali yarın geleceğini söyledi. |
| -mesini + söyledi / istedi | indirect command | Ali erken gelmemi söyledi. |
| -mış | hearsay, source unnamed | Ali yarın gelecekmiş. |
Direct speech with demek
The verb demek (“to say”) follows the quote. In writing the quote is in quotation marks; in speech it simply comes before dedi.
- Garson “Ne alırsınız?” dedi. — The waiter said, “What will you have?”
- Annem “Kendine iyi bak” dedi. — My mother said, “Take care of yourself.”
- Dedi ki: “Bugün gelemem.” — He said: “I can’t come today.” (colloquial; ki introduces the quote)
A key feature of spoken Turkish: people often report speech as a quote even without quotation marks, keeping the original person and tense: Ali yarın geliyorum dedi — Ali said he’s coming tomorrow (lit. “Ali said ‘I’m coming tomorrow’”). This is normal and you will hear it constantly.
Demek takes the quote, not a noun clause. Geldiğini dedi is wrong; that structure needs söylemek.
diye: the quoting linker
Diye is an old converb of demek (“saying”). It lets you put a quote or thought before any verb of speaking, thinking or feeling.
- “Nerelisin?” diye sordu. — She asked, “Where are you from?”
- “Gol!” diye bağırdı. — He shouted, “Goal!”
- Acaba kızdı mı diye düşündüm. — I wondered whether she was angry.
- Geç kalacak mıyız diye endişelendim. — I was worried we’d be late.
With diye, the reported question keeps its question form (mi, question words), which is often easier than building an indirect question.
diye for purpose and precaution
With the optative, the negative optative or the aorist, diye means “so that”, “so as not to” or “in case”:
- Unutmayayım diye not aldım. — I made a note so I wouldn’t forget.
- Çocuk uyansın diye perdeyi açtım. — I opened the curtain so the child would wake up.
- Yağmur yağar diye şemsiye aldım. — I took an umbrella in case it rained.
- Geç kalmayalım diye taksiye bindik. — We took a taxi so as not to be late.
diye for naming
- Ahmet diye biri seni aradı. — Someone called Ahmet phoned you.
- “Simit” diye bir şey yedim, çok güzeldi. — I ate something called “simit”; it was delicious.
Indirect statements: -diğini / -eceğini söyledi
For indirect speech, the statement becomes a noun clause with -dik (present/past) or -ecek (future), a possessive for the subject and the accusative for söylemek.
| Original | Reported |
|---|---|
| “Yorgunum.” | Yorgun olduğunu söyledi. — She said she was tired. |
| “Dün geldim.” | Dün geldiğini söyledi. — He said he had come the day before. |
| “Yarın geleceğim.” | Yarın geleceğini söyledi. — He said he would come tomorrow. |
| “İzmir’de oturuyorum.” | İzmir’de oturduğunu söyledi. — She said she lives in İzmir. |
| “Param yok.” | Parası olmadığını söyledi. — He said he had no money. |
| “Seni seviyorum.” | Beni sevdiğini söyledi. — He said he loved me. |
Notice two things:
- No tense backshift. English moves “will” to “would” and “am” to “was”; Turkish keeps the original time: geleceğini stays future. The -dik form already covers both present and past, so oturduğunu can mean “lives” or “lived”.
- Persons shift naturally. “Seni seviyorum” (I love you) becomes beni sevdiğini (that he loves me) from your perspective.
Other verbs that take this structure: anlatmak (tell, explain), açıklamak (announce), bildirmek (inform, formal), iddia etmek (claim), yazmak (write).
- Şirket yeni kuralın ocakta başlayacağını açıkladı. — The company announced that the new rule will start in January.
- Ev sahibi kirayı artıracağını söyledi. — The landlord said he would raise the rent.
Indirect questions: -diğini / -ip -mediğini sordu
Question words stay in place; the verb becomes a -dik/-ecek noun:
- Nereden geldiğimi sordu. — He asked where I came from.
- Toplantının saat kaçta başlayacağını sordum. — I asked what time the meeting would start.
- Neden geç kaldığımızı sordular. — They asked why we were late.
Yes/no questions repeat the verb, positive + negative:
- Gelip gelmeyeceğimi sordu. — She asked whether I would come.
- Bu otobüsün Kadıköy’e gidip gitmediğini sordum. — I asked whether this bus goes to Kadıköy.
In speech, the diye version is just as common: Gelecek misin diye sordu.
Indirect commands and requests: -mesini
Commands and requests use the verbal noun -me with a possessive:
| Original | Reported |
|---|---|
| “Kapıyı kapat.” | Kapıyı kapatmamı söyledi. — He told me to close the door. |
| “Erken gelin.” | Erken gelmemizi istedi. — She asked us to come early. |
| “Lütfen bekleyin.” | Beklememizi rica etti. — He asked us to wait. |
| “Geç kalma.” | Geç kalmamamı söyledi. — She told me not to be late. |
Compare: Gittiğini söyledi (he said that he went) vs Gitmemi söyledi (he told me to go). The suffix tells you whether you are reporting a fact or an order.
Hearsay with -mış
When the point is the information rather than who said it, the evidential -mış is the shortest option. It works with any tense through the compound tenses:
- Yarın yağmur yağacakmış. — (They say) it’s going to rain tomorrow.
- Ali evlenmiş! — (I hear) Ali got married!
- Müdür bugün izinliymiş. — Apparently the manager is off today.
Combine it with a source using -e göre or dediğine göre:
- Haberlere göre köprü kapalıymış. — According to the news, the bridge is closed.
- Doktorun dediğine göre ameliyat gerekmiyormuş. — According to what the doctor said, surgery isn’t necessary.
In speech, diyor after a -mış clause is very common: Gelemeyecekmiş, öyle diyor. — He says he can’t come.
Choosing the right structure
- Exact words, casual: quote + dedi.
- Questions, thoughts, shouts: quote + diye + sordu / düşündü / bağırdı.
- Neutral or written report: -diğini / -eceğini söyledi.
- Orders, requests: -mesini söyledi / istedi / rica etti.
- Passing on news: -mış, optionally with -e göre.
Common mistakes
- Noun clause with demek. Geleceğini dedi should be geleceğini söyledi (or “Geleceğim” dedi).
- English-style backshift. Reporting “Geleceğim” as geldiğini söyledi changes the meaning to “he said he came”; keep geleceğini.
- -dik for commands. Kapıyı kapattığımı söyledi means “he said that I had closed the door”; for “told me to close”, use kapatmamı.
- diye without a following verb. “Nerelisin?” diye. is incomplete; add sordu.
- Forgetting the genitive. Ali geleceğini söyledi is correct when Ali is both the speaker and the one coming. If someone else reports that Ali is coming, the subject takes the genitive: Ayşe, Ali’nin geleceğini söyledi.
Mini-exercise
Report each sentence indirectly.
- Ayşe: “Bugün çok yorgunum.” → Ayşe …
- Mehmet: “Gelecek hafta Antalya’ya gideceğim.” → Mehmet …
- Öğretmen (to us): “Kitaplarınızı açın.” → Öğretmen …
- Komşu (to me): “Nerede çalışıyorsun?” → Komşu …
- Doktor (to me): “Tuz yeme.” → Doktor …
- Use diye for purpose: “I left early so as not to miss the bus.” → ?
Answers
- Ayşe o gün çok yorgun olduğunu söyledi. — Ayşe said she was very tired that day.
- Mehmet gelecek hafta Antalya’ya gideceğini söyledi. — Mehmet said he would go to Antalya the following week.
- Öğretmen kitaplarımızı açmamızı söyledi. — The teacher told us to open our books.
- Komşu nerede çalıştığımı sordu. (or “Nerede çalışıyorsun?” diye sordu.) — The neighbour asked where I work.
- Doktor tuz yemememi söyledi. — The doctor told me not to eat salt. (ye-me-me-m-i: stem + negative + verbal noun + “my” + accusative)
- Otobüsü kaçırmayayım diye erken çıktım.
Next steps
Review noun clauses for the full case system behind -diğini, and break down a form like yemememi or gelmeyeceğini with the suffix deconstructor.
